રેડિયોએક્ટિવ નમૂનાના સરેરાશ આયુષ્યની વ્યાખ્યા આપો અને તેનો ક્ષય અચળાંક અને અર્ધ-આયુષ્ય સાથેનો સંબંધ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) રેડિયોએક્ટિવ નમૂનાનું સરેરાશ આયુષ્ય એટલે તમામ વ્યક્તિગત ન્યુક્લિયસના આયુષ્યનો સરવાળો ભાગ્યા શરૂઆતમાં હાજર કુલ ન્યુક્લિયસની સંખ્યા.
વૈકલ્પિક રીતે,તે સમયગાળો છે જે દરમિયાન રેડિયોએક્ટિવ તત્વના ન્યુક્લિયસની સંખ્યા તેની મૂળ સંખ્યાના $1/e$ ગણી થઈ જાય છે.
ધારો કે $\tau$ સરેરાશ આયુષ્ય છે. સરેરાશ આયુષ્ય અને ક્ષય અચળાંક $\lambda$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ મેળવી શકાય છે:
રેડિયોએક્ટિવ ક્ષયના નિયમ મુજબ,$N = N_0 e^{-\lambda t}$.
$dt$ સમયમાં ક્ષય પામતા ન્યુક્લિયસની સંખ્યા $dN = \lambda N_0 e^{-\lambda t} dt$ છે.
તમામ $N_0$ ન્યુક્લિયસનું કુલ આયુષ્ય $\int_{0}^{\infty} t dN = \int_{0}^{\infty} t (\lambda N_0 e^{-\lambda t}) dt$ છે.
આમ,$\tau = \frac{1}{N_0} \int_{0}^{\infty} t \lambda N_0 e^{-\lambda t} dt = \lambda \int_{0}^{\infty} t e^{-\lambda t} dt$.
ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા,$\int_{0}^{\infty} t e^{-\lambda t} dt = \frac{1}{\lambda^2}$.
તેથી,$\tau = \lambda \cdot \frac{1}{\lambda^2} = \frac{1}{\lambda}$.
અર્ધ-આયુષ્ય $T_{1/2} = \frac{\ln 2}{\lambda}$ હોવાથી,આપણને $\tau = \frac{T_{1/2}}{\ln 2} \approx 1.44 T_{1/2}$ મળે છે.

Explore More

Similar Questions

બે રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થો $A$ અને $B$ ના અર્ધ-આયુષ્ય અનુક્રમે $20$ મિનિટ અને $40$ મિનિટ છે. શરૂઆતમાં,$A$ અને $B$ ના નમૂનામાં ન્યુક્લિયસની સંખ્યા સમાન છે. $80$ મિનિટ પછી,$A$ અને $B$ ના બાકી રહેલા ન્યુક્લિયસની સંખ્યાનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

એક રેડિયોએક્ટિવ ન્યુક્લિયસ $n_2$ નો ક્ષય અચળાંક બીજા રેડિયોએક્ટિવ ન્યુક્લિયસ $n_1$ ના ક્ષય અચળાંક કરતા $3$ ગણો છે. જો બંને ન્યુક્લિયસની પ્રારંભિક સંખ્યા સમાન હોય,તો $n_1$ ના એક અર્ધ-આયુષ્ય સમય પછી $n_2$ ના ન્યુક્લિયસની સંખ્યા અને $n_1$ ના ન્યુક્લિયસની સંખ્યાનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?

$_{38}^{90} Sr$ નો અર્ધ-આયુષ્ય સમય $28$ વર્ષ છે. આ આઇસોટોપના $15 \; mg$ નો વિઘટન દર કેટલો છે?

સમય $T_1$ પર નમૂનાની રેડિયો એક્ટિવિટી $R_1$ છે અને સમય $T_2$ પર $R_2$ છે. જો નમૂનાનું સરેરાશ આયુષ્ય $T$ હોય,તો $(T_2 - T_1)$ સમયગાળામાં વિભંજન પામતા ન્યુક્લિયસની સંખ્યા કેટલી હશે?

એક પદાર્થ માટે $\alpha$-ઉત્સર્જન માટે સરેરાશ આયુષ્ય $1620$ વર્ષ છે અને $\beta$-ઉત્સર્જન માટે $405$ વર્ષ છે. $\alpha$ અને $\beta$ બંને ઉત્સર્જન પછી કેટલા સમય બાદ પદાર્થનો $1/4$ ભાગ બાકી રહેશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo